PËRSHËNDETJE SIMPOZIUMIT



Këtë simpozium, punimet e tij e përshëndetin, duke i uruar punime të mbara dhe dritë për të dalë në përfundime që do të impulsojnë procesin:

Teresinka Pereira, Presidente e Lidhjes së Poetëve dhe Artistëve Ndërkombëtarë I.W.A

Ohajo SHBA

Panajota Zaloni Hristopulo- Zaloni, Presidente e Lidhjes së Poetëve dhe Shkrimtarëve “Xasteron” Athinë , Greqi

Dimitrios Kraniotis, President i Lidhjes së Poetëve Bashkohorë (W.P.S.) Larisa Greqi

Domenico Defelice, poet , botues, eseist, drejtor i revistës “POMEZIA NOTIZIA” Romë, Itali

Beniamin Yozon, President i Festivalit të Poetëve UPLI (SHBA)

Prof. Flavia Lepre, poete, Universiteti i Aronës, Arona (Itali)

Dinos Kubatis, President i Klubit Letrar “Kafe e Ideve”, Salaminë , Athinë , Greqi

Hadaa Sendo, president dhe botues i Almanakut Poetik Ndërkombëtar, Mongoli

Jose Roberto Seci, poet botues i revistës “Pensa a Cui” , letërsi eksperimentale, Brazil

Zaharrulla Gaitanaki, poete, kritike, eseiste, përkthyese Athinë, Greqi

Francisco Azuela Bolivi

Antonis Simigdhalas, poet, Selanik Greqi

Nadia Cella Pop, poete, Rumani

Vasilliki Kalahani, përkthyese, poete, Korinth , Greqi

Eftihia Kapardheli poete, Patra, Greqi

Zanetta Papaioannou, poete Athinë , Greqi

Giovanna Lombardi, Presidente e ALIAS (Akademisë së Poetëve dhe Shkrimtarëve italianë në Australi.

Alejandra Craules Breton, poete, Meksikë





















Questo dimostra che la poesia ci avvicina e ci fraternize con le persone che vivono in un altro paese, un altro continente, perché parliamo la stessa lingua, la poesia.



Nga Alejandra Craules Breton, Meksikë, anëare e Poetas del Mundo



Poiché terra aztechi saluti a tutti i poeti presenti a questo simposio letterario.

Riempie l'anima mia singolare gioia di potere in tutto il piano di essere con voi. Dalla ragazza ero interessato in letteratura ed in speciale da letteratura europea, inizia a me la lettura all'età corta quelle classiche del grecolatina letteratura , della Russia e dei Balcani, ho bevuto la sua storia, le sue verses, i loro miti e sollevanto con che incorniciano i miei sogni.

Oggi è un grande piacere e un autentico desiderio soddisfacenti dai fairies, dai musas e dagli angeli, che scrittori nativi di quelle terre che si è riunito per la sua letteratura, dove sono nati i miei poeti preferiti e che certamente influenzato la mia testi, leggere la mia poesia. Da poeti è un onore per condividere la parola a voi. Non vi è alcun dubbio che la poesia deve pervenire al di là di un'epoca e di una lingua, trascende il tempo e al di là delle frontiere. Voglio ringraziare uno speciale amico a Kristaq F.Shabani nella poesia e nel cuore, per porre la vostra attenzione nella mia poesia.

Questo dimostra che la poesia ci avvicina e ci fraternize con le persone che vivono in un altro paese, un altro continente, perché parliamo la stessa lingua, la poesia. Sfruttando le possibilità che la tecnologia ci offre, oggi abbiamo la comunicazione come mai prima avrebbe potuto avere. Spero che questa è una nuova porta per lo scambio interculturale, la poesia ci unisce in un contesto globale di fraternità, di certo questo incontro e l'esempio di Pegasi di convocare e pubblicare poeti provenienti da tutto il mondo, sarà una fonte d'ispirazione per tutti, dai nostri paesi offrire il loro tentativo di aumentare la consapevolezza della poesia oggi, dove noi tutti partecipare alla promozione di poeti provenienti da altri luoghi e lingue.

Rivolgo un invito a conoscere il licenziamento mio paese Messico, la sua cultura e la letteratura, avremo un amico che è in attesa di mostrare le meraviglie della terra delle piramidi del sole e luna, tequila e mariachis, Viva Messico!

Chi vuole stabilire la comunicazione e-mail ti preghiamo di chiedere il mio Kristaq mi darà piacere di leggerli.

Alejandra Craules Bretón

Hidalgo, Messico







Cristina Santos – Akeza Brazil





AMAZING ALBANIA




You appeared of the old kingdom of Ilíria
and you brought your expanded landscapes of dreams...

Albania, lands whose people breathe art and poetry,
whose force, inspires peace and harmony,
and, therefore, it is you Albania:
The primícias of the true happiness!
Being lands of the free ones,
you expanded and I expanded many heart roads.
It is will be always victorious,
for containing in your sacred mountains,
the sky, without any condition!
Your history wakes up patriotism,
because they were many battles,
for your independence.
However your natural wealth,
he/she will always do of you,
the more fort of all of the potencies.
They are not the classifications of the world,
that you/they make to be richer a country.
More is the attitude of a people...

that when investing in the culture,
he/she declares his/her power to be happy!

* *



Ne jemi të parët që startojmë në korsitë e ndritshme të krijimit



Fjala e Kryetarit të Lidhjes së Krijuesve në çeljen e Panairit Ekspoze “PEGASI 2008”



Sot celebrojmë një veprimtari përmase këtu në qytetin e Përmetit, në këtë qytet sa dinamik aq dhe lulor, sa prodhues ndjenjash aq edhe letrar. Përmeti është i njohur në mbarë trevat shqiptare si një qytet me autoritet kulturor. Dhe jo pa qëllim diskutohet sot këtu për një objekt të rëndësishëm: “Për një frymëmarrje ndryshe në Letërsi” Kjo do të thotë që ne diskutojmë për një “platformë” me plot piketa, për të vijuar traditën tonë në fushën e letërsisë, këtij Arti Magjik, për të hedhur vështrim drejt një të ardhme sa më të ndritshme, më të përpjekur, më me botë, më të figurshme, më të harmonishme, më të gjalluar dhe këtu sot është i pranishëm mendimi i gjithë poetëve, shkrimtarëve artistëve, njerëzve që u dhimbset pasuria kreative, atyre që e prodhojnë dhe atyre që e analizojnë, përcjellin dhe e shijojnë.

Në këtë manifestim të mendimit janë të pranishëm sot poetë dhe shkrimtarë nga Shqipëria, Kosova, Mali i Zi, Maqedonia, ku krijohet me gjuhën gjeniale dhe të hatashme shqipe, por edhe përfaqësimi dinjitoz i letërsisë që po krijohet në “Emigrimin e Madh”, ku shkrimtarët, poetët, gjithë krijuesit japin një shembull të dijes, kulturimit, mprehtësisë, dinamizmit intelektual neë vende me autoritet në Letërsi si Franca, Anglia, Gjermania, Italia, Greqia e tjerë.

Shumë krijues edhe të Lidhjes së Krijusve “PEGASI” Albania e shtrirë në një hapësirë të madhe aktive kanë konkurruar me dinjitet, kanë fituar çmime ndërkombëtare. Pra në veprimtarinë tonë ka qenë cilësia, konkurrimi dinjitoz. Njohja jonë sot është universale. Kemi lidhje me rreth 120 simotra kudo në botë dhe shumë krijues nga tanët janë anëtarësuar në Lidhjen e Poetëve Bashkohorë e tjera. Nuk lidhemi vetëm me gjuhën tonë, por flasim me libra dhe me gjuhë të tjera…

Le të flasim figurshëm shqip. Le të përpiqemi shqip për ecjen tonë në Letërsi e kudo.

Ne jemi të parët që startojmë në korsitë e ndritshme të krijimit..

Ne kemi nevojë për njëri – tjetrin siç kemi nevojë për frymëmarrjen e Letërsisë.

Apelimi:

Drejtojeni vëmendjen tek ne që përpiqemi për dijen dhe kulturën…

FRANCISCO AZUELA
Your poem translated in Albanian:



[b]MAYAR I[/b]


Jam hapësira që shkon e pazbuluar,

Ujëvara pa lartësi,
Miti pa zë
në një rrugë pa dhe…


Jam ai, që s’njeh qetësinë,

në këtë rrugë të krijimit tim

lodhja dhe mbirjae së cilës përfundon në ringjallje
dhe sot vjen për të ikur përsëri.


Ekziston një vend që s’mund ta arrij,

çdo gjë që është jashtë meje

dhe pa lënë hije,

Drita zhduket para kohe.

E përktheu në shqip nga anlishtja: Dritan Kardhashi











“Letërsia është gjuha e mirëkuptimit të popujve...”



nga Jakup Gjoça



Bashkëbisedim me botuesen e revistes greke letrare “KELENO”, zonjën Panajota Zaloni.



Surpriza ime ishte dhurata qe poeti grek Ilia Zvarna me bëri në shenjë mirënjohjeje për botimin e bashkëbisedimit tone. Me dhuroi një revistë letrare greke, e cila ka nderuar me çmime poetë shqiptarë. Madje me dashamiresinë e mirënjohjes më hap revistën “KELENO” ne faqen 31 dhe me tregon emrat e poeteve shqiptarë që u nderuan me çmime në konkursin letrar te revistës. Me çmim te pare Kristaq F. Shabani, Islam Kalemi, Kastriot Haderi, Dino Çiço. Me çmim te dytë, Jorgo Telo dhe me çmim te tretë Emin Bejko, Izet Çulli, Theodhori Nikolla, Ligor Shyti Lumo Kolleshi, Xhafer Majko,Osman Buzo, Hasan Bushi. Ne revistën greke pashë të botuara poezi shqiptare edhe në gjuhën shqipe, edhe në gjuhën greke. Poeti grek Ilia Zvarna, me intimitet me thotë që botuesja e revistës letrare greke, zonja Panajota Zaloni, është mirënjohëse që bashkëpunon edhe me poetë shqiptarë. Që në fjalët e para të bashkebisedës na dha të kuptojmë se shpirti i saj buron dashurinë dhe respektin njerëzor. Lexojeni dhe njihuni në një shpirt njerëzor me tërë kuptimin e madh te fjalëve.
Zonja Panajota, mund te na thoni dy fjale per revisten letrare “Keneno”?
Revista hyn në vitin e saj te 5-të. Revista më merr të gjitha orët e jetës time. Në këtë reviste unë përpiqem të prezantoj poetët e rinj. Dua të zbuloj talente. Udhëtoj në gjithë botën për të sjellë poetët e rinj në revisten time.

Kesisoj, revista juaj letrare shitet edhe jashtë Greqisë?
Po, revista shkon ne Kinë Australi, Kanada, SHBA, Indi, Meksikë, Argjentinë, Shqipëri. Dalja e pare e revistes jashtë Greqisë ishte Shqipëria, por shkon edhe në Francë, Brazil.
Keni kritere per botimin e poezive?
Sigurisht. Poezive që janë më të mira u japim një vend të veçantë botimi. Punojmë për të nxitur poetë, se jo të gjithë me poezitë e para janë të talentuar, i botojmë edhe si antologji me shënimin që boton për herë të parë. Cilitdo poet duhet t’i japim mundësinë e afirmimit.

Keni botuar edhe poezi të poetëve shqiptarë...

Është në nderin tonë të bashkëpunojmë dhe të botoj poezi të poetëve shqiptarë. Kjo është realizuar që nga fillimi i botimit të revistës. Fillimisht botuam poezi të Fatmira Lekës, të cilën më vonë e njoha edhe nga afër në aktivitetet e një organizmi shoqëror, ku bëj pjesë për të ndihmuar njerëzit ne nevojë. Fatmira me hapi dhe horizontet e njohjes së Shqiperisë. Kësisoj kam hapur portën e njohjes edhe me poetë të tjerë shqiptarë, të cilët me dërgojnë poezi dhe ua botojmë.
Si i vlerësoni cilësisht poezitë e poetëve shqiptare?
Tani, se fundi, kur organizuam edhe konkursin e poezisë, mund të them se poezite e poeteve shqiptarë janë cilesisht të arrira, dhe satirizojne gjëra, te cilat ne grekët nuk mundemi t’i satirizojmë.
Kë mund të veçoni nga poetët shqiptarë që ju botoni dhe njihni?
Kristaq F. Shabanin. Është një shpresë e poezise dhe me duket se bën edhe poezi politike. Petro Dudi; po keni edhe të tjere që talentin do ta shpalosin në të ardhmen. Ju e shikoni që në konkursin tonë të poezisë, nga poetët e huaj, poetët shqiptarë janë ata, që u vlerësuan me shumë. Me botimet letrare bëjmë të njohur shpirtin tonë poetik, dhe shohim botën tonë shpirtërore, shohim ndjenjat tona, pavarësisht dhe në të kundërt nga ajo figurë që na japin disa njerëz në rrugë. Duam të themi që në çdo vend dhe çdo popull ka njerëz me zemër të ndjeshme. Letërsia është gjuha e vetme e mirëkuptimit dhe e vëllazërimit të popujve.

Çfarë roli luan poezia ne miqësinë e popujve?
Poezia është shumë e rëndësishme në miqësinë e popujve. Së pari letërsia kultivon ndërgjegjen e popujve, i bën njerëz që janë mbi çdo interes material. Poezia i bën njerëzit të shenjtë. Qielli është një, dhe njerëzit e shenjtë qarkullojnë në qiellin e endrrës e te dëshirës.
Ju më pohuat se jeni anëtare e një organizmi të ndihmës sociale...
Nevojat njerëzore për të jetuar njerëzisht të ndershëm, më bënë që edhe unë t’i kushtoj orë nga jeta ime njerëzve që kane nevojë per ndihmë. Kur erdhet edhe ju për herë të parë në Greqi, kishte shumë njerëz që e kishin të domosdoshme ndihmën. Dhe ne, që kemi një ndjenjë të prekshme për dhimbjen njerëzore organizuam një grup shoqëror, një organizëm të ligjshëm shoqëror, dhe organizuam edhe një si mense popullore që njerëzit, që s’mundeshin të kishin një gjellë të ngrohtë për 150 veta. Unë shkoj, sipas mundësive, dhe gatuaj. Dhe e di ku e ndiej mirënjohjen e asaj që bëjmë për të mirën e njerëzve? Më takojnë në rrugë njerëzit që ndihmojnë dhe më përqafojnë dhe me puthin. E kuptoni? Ke ndjenjë më të madhe shpirtërore se ajo puthje dhe ai përqafim njerëzor mund të krahasosh? Si poet i afrohesh shpirtit të njeriut, dhimbjes të tij dhe u jep diçka përtej asaj të mirë materiale. E kupton?

Ju si e shikoni shoqërinë tuaj greke, si i shikon dhe si sillet me emigrantët ekonomikë?
Po, të flasim hapur. Po të ishin emigrantët me pak, edhe mund të mos na bënte përshtypje. Tani që emigrantët janë kaq shumë, diku janë të shtrënguar, nën trysni edhe vetë grekët. Nuk ishim mësuar, nuk ishim popull që priste emigrantë sikurse popujt e vendet e tjera. Vetë ne ishim emigrantë ekonomikë nëpër vende te tjera. Ishim një vend i pastër edhe nga ana etnike, një popull i pastër etnik grek. Mirëpo, disa herë, me dashakeqesi dikush do që te njeriu të mos shikojë shpirtin e tij, por e gjykon nga ndonje veprim i çastit. Dhe, kur marrim mundimin të shohim botën e tij të brendshme, detyrohemi të pranojme që është një njeri krejtësisht i kundërt nga imazhi i krijuar.
Saktësisht, kjo ndodh me ne dhe ju. Mbase ne grekëve na trembi ajo rrjedhë e madhe e emigrimit tuaj. Unë në Amerikë, ku isha para 2 muajsh, dhe kemi në punën e fëmijëve të mi ne Amerike drejtore një shqiptare. Një njeri me botëkuptim të plotë kulturor dhe profesional.

Ç’doni të thoni me këtë shembull?
Dua të them që janë të paktë ata që reagojnë keq, kur ndeshen me ndonjë fakt që ”është shqiptar...”, në Amerike, ashtu siç na bën ne grekëve të reagojmë keq. Unë do t’i karakterizoja këta njerëz që reagojne keq jo me identifikim kombëtar, por njerëz që kanë zemër te ngushtë. Dhe shqetesimi është përse të jemi kaq zemërngushtë për njeriun që kemi përkrah? Ju thashë që qielli është një. Dhe ne krijuesit jemi si ata të shenjtët që fluturojnë në të njëjtin qiell. Po nuk jemi të gjithë njerëzit me shpirt të shenjtë.
Sipas jush, çfarë e pengon njeriun të jetë zemërgjerë?

Nuk e besoj që ata pyesin ndonjëhere vetveten përse sillen keq me njeriun. Mbase edhe frika e pasigurisë, e bën njeriun keqparës të të huajit. Kalon në rrugë dhe disa i tremb edhe pse dëgjojnë lloj-farë gjuhe të flitet, tremben se nuk janë të dalë. Unë që udhëtoj shumë nëpër botë, kjo nuk më bën përshtypje.
Edhe këtu në Greqi, të paktë janë botuesit greke që botojnë krijimtari të të huajve, apo jo?
Këtë unë e ndesha, madje kur u thashë disa botuesve grekë që do të shkoj në Shqipëri për të njohur e botuar poezi shqipe. Dhe ata me thanë: “Unë në Shqipëri? Ba...ba...ba...”. Këta humbasin, se neve tani na njohin edhe në Shqipëri, na përkrahin.

Nga ana tjetër, të gjithë pohojmë që krijimtaria nuk njeh kufij, dallime, kombësi...
Është gjuha e hipokrizise dhe e interesave materiale. Më bëri përshtypje në një seminar poetik që organizuam ne në Athine, qe një poet shqiptar foli për Homerin tuaj shqiptar. Meraku im është të njihem me këtë poezi, dhe kërkoj nga ju të ma sillni dhe ta botojmë. Dua të botoj historinë tuaj poetike. Eshtë e lashtë edhe poezia juaj, e ? Këtë përshtypje kam për poezinë shqiptare.

Marrë nga Gazeta “Albania”

Gazeta “Lajm“ e Kosovës, datë 31.05.2008, e përditshme, informative

Udhëpërshkrim

Pegasi na çoi në Qytetin e Argjiros

Nga Rushit Ramabaja

Gjithkund në qytetet e jugut takuam poetë që me çdo kusht e donin vëllanë në dasmë e në mort



Të shtunën e 24 majit, herët në mëngjes, me Kadrush Radogoshin, u nisëm për në “Ditët naimiane“ që do të mbaheshin në Gjirokastër, Përmet, Frashër në 162 vjetorin e lindjes së Naim Frashërit dhe në 130 vjetorin e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit. Zbritëm liqenit të Fierzës, ku gryka magjepëse dhe malet epike përreth vazhdimisht na dukeshin të zhvendosura në kohën homeriane, dhe pastaj, pas një udhëtimi të gjatë kapitës prej njëmbëdhjetëorësh, në gjashtë të mbrëmjes mbërritëm në Gjirokastër, qytet që më së shumti e njihnim nga romani i Kadaresë “Kronikë në gur“. Pa na dhënë kohë të pyesnim as të thoshnim gjë, nikoqirët, Lidhja e Shkrimtarëve “PEGASI“ me qendër në këtë qytet, na kumtuan se kishin organizuar një pritje të ngutshme me shkrimtarët vendorë. Aty pastaj u njohëm më për së afërmi me Agron Shelen, Sinan Vakën, Iljaz Bobajn, Kristaq F. Shabanin, Elefteri Kallojerin, Dashnor Selimin, Petro Dudin, Lumo Kolleshin e tjerë., ku shkrimtarët mikpritës shpalosën shkurtimisht jetën dhe veprën e Kadrush Radogoshit , Kryetar i Lidhjes së Shkrimtarëve të Kosovës. Në një sallë të vogël kinemaje, ku fjala e njohjes po shlyente kufijtë, qe veçanërisht mbresëlënëse poezia e Lumo Kolleshit “Metafora e pikëllimti“, shkuar me nergut për këtë takim:

“Nuk kam qenë asnjëherë në Gjakovë,/ ku uniformat blu shqyen më tepër se një ëndërr, /ku pikëllimi vjen si më e para metaforë, /tash poezia po më çon atje me kalë si dhëndër,’ E ju do më pyesni njerëzisht për krushqarët,/ e unë do të thërras majëkrahu: “E mbarë të qoftë e gjakut udha Mehdi Haraqia, Esat Bicurri, Tahir Sharani, Ilir Damonaga, Shefqet Pruthi, Izet Hima, Shaban Polluzha. /Maji i qytetit tim i ndezi trëndafilat,/ një lot të kaltër ia dha syrit tim Vjosa plakë, /ca nota të dridhura zemra ia mori kabasë së Laverit, /pak bronz e gjeta në xhepat e grisura të Odhise Paskalit, /një degëz bredhi e ca lule nga Frashëri i Naimit, me amanetin e përjetshëm: “O vendthit e bekuar...“/ Tani kuajt le të bëhen të gjithë pegasianë për në konakun e Kadrush Radogoshit, /qilimin e ri të gëzimit për ta shtruar“.

Qe një pritje e sinqertë dhe një gëzim që mund të shpërthejë për vëllanë që e ke ditur se gjallon dikund përtej kufijve, por që s’ke guxuar ta takosh. Dëgjoja në këto vargje trokthin e kohëve, pleksjen e mitit me modernen, që më në fund mblidheshin rrëfanë në baladën shqiptare, ku të gjallët dhe të vdekurit ecin të njëjtës rrugë dhe kërkonin të njëjtin fat të etnisë: të drejtën për të qenë bashkë në dasmë e në mort. Pra, plekste natyrshëm personalen me të përgjithshmen, të dukshmen me të padukshmen, mitin me realitetin. Dhe prapë mbetej një përgjithësim monumental që mund ta ndiejnë vetëm shqiptarët e ndarë.

Atë natë dëgjoja hapat eKadaresë



Pastaj kolegët e“Pegasit“ na ftuan për një vizitë gjithashtu të shpejtë nëpër lagjet e qytetit. E shtrirë në kodrat e shpatit lindor të Malit të Gjerë, në krahun e majtë të Luginës së Drinos, Gjirokastra la gjurmë qysh në shekujt e parë pas Krishtit. Ndërkaq në kronikat bizantine në mesjetën e hershme përmendet me emrin Argyropolihne (Qyteti i Argjiros). Pra, në këtë kohë, rreth shtatëqind vjet më parë, nisi ndërtimi i lagjeve të para, jashtë mureve rrethuese, ku ne po shkilnim ato orë të së shtunës, ndoshta me një mijë vjet vonesë. Gjirokastra lulëzoi, sidomos në tridhjetë vjetët e parë të shekullit XIX, kur u ndërtuan banesat me vlera të mëdha arkitekturore e artistike. Dhe ne po shihnim me radhë lagjen “Pazari i vjetër“ e “Hazmurat“ që harmonizoheshin çuditërisht në të dy kreshtat paralele, pastaj “Palorto“-në e “Manalat“-in, të vonë “Dunavat“-in , “Cfakën“ e tjerë. Pamja e jashtme e shtëpisë gjirokastrite bashkon rreptësinë me hijeshin e dritareve dhe të gjitha këto harmonizoheshin në një univers krejtësisht të veçantë. Kish shkuar gati mesnata dhe ne s’mund të vazhdonim më tej, ngaqë po atë natë duhej të udhëtonim për në Përmet që të nesërmen herët të niseshim për në Frashër. Na mbeti vetëm aq kohë sa të bënim ca fotografi dhe të pinim nga një kafe nën rrapin e vjetër. Dhe këtu në gjysmë terr, tek shihja shtëpitë që vërtet dukeshin si mbi njëra tjetra, më dukej se po dëgjoja hapat eKadaresë dhe po shihja çapkënllëqet e tij në kohën e rinisë. Prej së largu na tregun gjimnazin, ku kish mësuar shkrimtari, ndoshta në kohën, kur kish nisur të lexonte “Hamletin“ e mua çuditërisht më dukej se po dëgjoja thashethemat e një nate të lashtë gjirokastrite:

“Xhexhua la kovën që të shlodhej dhe ndezi një cigare.

- E dëgjove?- tha duke iu afruar gjyshes.- Vajzës se Çeço Kailit i ka dalë mjekër.

- Luaj vendit, - tha gjyshja.

- Për këta sy, - tha Xhexhua, - mjekër e zezë, na , si e burrave.

- Prandaj s’e lë i ati të dalë udhëve.“

(“Nga Kronika në gur“)

Nuk e di pse m’u kujtua ajo që tha në mbremje një kamarier në hyrje të Gjirokastrës: “Qyteti ka veç një shkrimtar dhe ai nuk rron këtu!“ (E kishim pyetur në njihte ndonjë shkrimtar të këtueshëm, ngaqë Kadrushi kish harruar numrin e telefonit të Kryetarit të “PEGASIT“ dhe djaloshi na kishte dhënë këtë përgjigje të shpejtë dhe të çuditshme).

Më përmendi zëri i Kristos tek po i thoshte një plaku që po na shoqëronte : “S’i ke shtatëdhjetë, por pesëdhjetë vjet!“

Plaku i Sarandës me mustaqe karakteristike tundte kokën në shenjë mohimi. Dhe pastaj nisi të na tregonte: “Vjet erdhën të më uronin shtatëdhjetëvjetorin e lindjes. Uruan me dolli e me këngë, por gjithnjë duke ngulur këmbë se kisha njëzet vjet më pak. “Po,“ - pse u them unë. “T’i kemi hequr vjetët e burgut,“- më thanë. Vetëm atëherë kuptuam se plaku* kish kaluar njëzet vjet në burg në kohën e totalitarizmit. Dhe menjëherë pikasa pikëllimin e moçëm në sytë e tij.

(*Është fjala për poetin Niko Dede, i cili banon në Vrion të Sarandës, autor i librit poetik “Pranga prangave“)



Atje ku ditët i kanë rrënjët me lule

Udhën për në Përmet e bëmë gjysmë të fjetur. Po na bëheshin rreth katërmbëdhjetë orë udhëtim dhe tashmë më dukej se mëngjezi i Fierzës kishte mbetur njëqind vjet larg. Apo ndoshta në kohën e “Prillit të thyer“. Ose në epokën gjysmëpërrallore, kur Olimpia, e hidhëruar në filipin, kish vënë Lekën përpara dhe qe ngjitur të vejnonte në Mat. Në atë gjysmëgjumë të lodhjes kapitëse, hynin dhe dilnin nga kohët me lehtësinë që shfletojmë librin e historisë. Më në fund po darkonim në një restorant në periferi të Përmetit me Agron Shelen, Sinan Vakën dhe Iljaz Bobajn. Agroni, më i riu midis nesh, po na tregonte se Përmetin e quanin dhe “Qyteti i luleve“. Gratë, veças çupat, merren shumë me aranzhimin e luleve. Është arti më tradicional i kësaj bote në miniaturë. Prandaj duket se ditët i kanë rrënjët në lule.

- Po natën s’duket gjë...

- S’duket vërtet, po dëgjohet ernimi. E bukurinë e qytetit do ta shohim nesër.

Pastaj Agroni, (që është dhe përgjegjësi për kultuirë i qytetit) na tregon se Përmeti shtrihet në bregun e mëngjër të luginës së Vjosës, rrëzë malit të Dhëmbelit. Gjatë Rilindjes Kombëtare ishte qendër e rëndësishme kulturore- patriotike. Këtu, më 1878 u ngrit Komiteti për Mbrojtjen e vendit nga rreziku i pushtimit grek.

Sinan Vaka me zë të qetë e kumbues, po rrëfente për vitet e mërgimit në Itali dhe për mallin që e kishte sfilitur për Shqipërinë.

- Prandaj përpara gjashtë muajsh vendosa të kthehesha përgjithmonë në mëmëdheun, ku më ka rënë koka. E fëmijët dhe gruaja më mbetën përtej detit. Gruaja do të vijë sigurisht, fëmijët kushedi.

Po çuditesha, ç’nostalgji rrezatonte fjala e tij! E ai më rrinte në krahune djathtë kokërruar, i qarkuar me nga një qetësi e mençur. Kjo fytyrë dhe këta sy më kujtonin një mik timin të rinisë, që nuk rron më. Më vonë morwm vesh se Sinani, përveç se me shkrime, merrej dhe me përkthime nga italishtja. Madje, jo shumë moti kish botuar një antologji voluminoze të poezisë italiane. Në anën tjetër të tryezës, në krahë të Kadrushit, rrinte Iliaz Bobaj, një burrë që dukej i gatuar nga malli e përzëmërzia. Ishte nga Lazarati dhe dikush u mahnit se si mund të dukej kaq i urtë një burrë nga fshati kryengritës.

- Ja që edhe aty qëllojnë kërkues të paqes, - e vazhdoi mahinë Iliazi.

Edhe ky ishte poet i mërguar në Patra të Greqisë. Kishte ardhur nergut për “Ditët naimiane“ dhe do të kthehej në Patra të martën.

Të nesërmen në shtatë të mëngjesit, u mblodhëm para Bashkisë për t’u nisur për në Frashër, drejt maleve të Dangëllisë. Dukej se rrugën po na e ndriçonte zëri i Naimit.

Në “Ditët e Naimit’’

Iliaz Bobaj










Ftesën për të marrë pjesë në aktivitetin tashmë tradicional ‘’Ditët e Naimit’’, në Përmet, organizuar nga Lidhja e Shkrimtarëve ‘’Pegasi’’, e prita me kënaqësi të veçantë. Për disa arsye. Para së gjithash se ky aktivitet i gjerë, organizohet për nder të Poetit tonë Kombëtar, Naim Frashërit. Gjigantit dhe Engjëllit të Kombit. Ashtu si gjithë shqiptarët, edhe adhurimi im për Naimin e madh, nuk njeh kufi. E them me plot gojën:e adhuroj deri në madhështi. Një detaj i vogël. Kur isha ende fëmijë, kisha mësuar përmendësh shumë vjersha të Naimit, të cilat, në vendlindjen time, në Lazarat, jo vetëm thuhen gojë më gojë dhe trashëgohen brez pas brezi, si një pasuri e madhe shpirtërore, por edhe këndohen si këngë në dasma dhe gëzime. Kështu, pa mëdyshje, mund të them se mjedisin naimian e gjeta gati që kur linda, ose u linda në mjedisin naimian të Lazaratit. Ishte Naimi i madh ai, që me artin e tij të madh kishte pushtuar gjithëhapësirat e trojeve shqiptare e, bashkë me to, edhe Lazaratin tim. Ka edhe një arsye tjetër. Si gjirokastrit e më tej si shkrimtar, me Lidhjen e Shkrimtarëve ‘’Pegasi’’, kam patur dhe kam lidhje të ngushta e vëllazërore. ‘’Pegasi’’, i drejtuar nga shkrimtari i mirënjohur dhe i papërtuar Kristaq Shabani, është shumë aktiv. Në gjirin e kësaj lidhjeje ka dhjetra e dhjetra shkrimtarë të nderuar, pothuajse të gjithë miq dhe të njohur të mi. Jo vetëm në Shqipëri.





Edhe jashtë saj, në disa vende të botës.

***

“Ditët naimiane’’ ose “Ditët e Naimit’’, është një aktivitet i gjerë, një kompleks aktivitetesh letrare e kulturore, me një pjesmarrje për t’u admiruar. Sivjet ishte edhe më



e arrirë. Por është ende herët të flasim për të.

***

Gjithnjë rruga drejt atdheut ka emocionet e veta. Mbi të gjitha është kthim në vendin tënd. Për ne shkrimtarët është edhe më emocionuese. Falë shpirtit tonë të prekshëm, të butë si një petël. Në raste të tilla, shpeshherë, diku thellë, aty ku ngjizen ndjenjat tona poetike, na lindin poezi që jetojnë gjatë. Ndonjëherë edhe nga ato që nuk vdesin kurrë. Shpirti poetik krijon gjëra të mëdha. Sepse shpirti poetik nuk është një shpirt i zakonshëm. Është kjo, ndoshta, arsyeja kryesore, që ai fiton nderimin e të tjerëve. Sa më i fuqishëm të jetë ky shpirt poetik, aq më i madh është poeti. Naim Frashëri është nga ata të majëmajës.

Vërtitesha nëpër kurorën lulore të këtyre mendimeve, ndërsa makina rrëshqiste në udhën e vet. Rruga lë pas rrugën dhe, aty nga mesdita, kam mbërritur aty ku mbretëroi Ali Pashë Tepelena. Ndërkohë, miku im, shkrimtari përmetar Dashnor Selimi, nxiton edhe ai nga ana tjetër, nga Selaniku. Është edhe ai i ftuar aty. ‘’Natyra e qetë’’ e Kakavijës dremit mbi telajon e një sfondi të nxehtë të një dite me diell. Por ne nuk kemi kohë për të shijuar peizazhe të tillë doganorë, monotonë. Shkrimtarët i tmerron monotonia. Në Gjirokastër na presin. Pothuajse të gjithë i gjejmë aty.

-Mirëseardhët !- na uron e na mirëpret përzemërsisht Kryetari i Lidhjes së Shkrimtarëve ‘’Pegasi’’, Kristaq Shabani, me buzëqeshjen e tij të zakonshme në fytyrë. Pranë tij edhe n/kryetari i kësaj lidhjeje, shkrimtari Agron Shele e me radhë Sinan Vaka, Lumo Kolleshi, Kosta Gaxhoni, Osman Buzo, i zoti i shtëpisë, i cili Qendrën Kulturore të Gjirokastrës e përkujdes si shtëpinë e vet. Ja edhe dy zotërinj të nderuar. Janë vëllezërit kosovarë: Kryetari i Lidhjes së Shkrimtarëve të Kosovës, zoti Kadrush Radogoshi dhe Antari i Kryesisë, zoti Rushit Ramabaja. Edhe doktori i shkencave mjekësore, Hodo Çelo, me gjithë buzagazin e tij, është aty pranë shkrimtarëve. Si përherë. Paspak vijnë edhe të tjerë. Tryeza është gati për punë. Aktivitetet kanë filluar me promovimin e tre librave të fundit të zotit Radogoshi:’’Në bregun tjetër’’, ‘’Në universin letrar’’ dhe ‘’Antologjia poetike’’. Për to flasin Kristaq Shabani, Sinan Vaka, Agron Shele, Lumo Kolleshi. Përshëndet Dashnor Selimi. Pas tij edhe Elefteria Kallojeri. Mandej vijon një bashkëbisedim i ngrohtë kolegësh. Shkrimtarët shtrohen vetëm kur flasin për letërsinë. Letërsia është ‘’kosherja e tyre e mjaltit’’ dhe atyre u pëlqen të rrinë gjatë në të. Po dole nga kjo temë, shkrimtarët marrin arratinë, si bletët kur mbeten pa koshere. Duke bashëbiseduar, koha na ikën pa u ndjerë. Një shëtitje mbrëmësore në kalanë e Gjirokastrës dhe në rrugët e saj të kalldrëmta, na shijon fort. Na shlodh dhe na vë në mendime. Mbaj mend, në një mbrëmje të tillë kam shkruar një poezi për Gjirokastrën. ‘’Ky qytet i gurtë, /ka lindur nga legjenda. /Prej tij lindi një tjetër legjendë, / Kadareja. ‘’/

Gjirokastra, krejt e veçantë në historinë dhe traditën e saj, ka nxjerrë emra të mëdhenj. Mendje të ndritura të kombit. Nëse Kadareja është legjenda e re e letërsisë shqipe, Eqerem Çabej është një figurë shumëdimensionale. Nga ato që vijnë rrallë. Ai u ngjan atyre vaporëve të mëdhenj transoqeanikë, që hyjnë në historinë e porteve ku shkelin. Pas këtyre dy figurave të mëdha, vijnë të tjerë e të tjerë. Aqsa nuk numërohen. Dhe kur je në



Gjirokastër, nuk ke si të mos i kujtosh. . .








Po edhe qyteti është krejt i veçantë. Të huajt e pëlqejnë atë veçanërisht dhe largohen prej tij me emocione të mëdha. Tashmë, e shpallur pasuri botërore nën mbrojtjen e UNESKOS, vlerat e Gjirokastrës sonë, kanë marrë përmasa botërore. E ku tkurren në disa radhë të një shkrimi vlerat unikale dhe historia shekullore e Gjirokastrës ! Ajo ka gjithshka që i duhet një qyteti për të qenë vetvetja. Edhe shkrimtarë dhe artistë nuk ka pak. . .



***

Nuk kemi më kohë për të shijuar Gjirokastrën dhe natyrën e saj të veçantë mbrëmësore. Të nesërmen, që herët, aktivitetet zhvendosen në Përmet. Fillimisht në Frashër, në ‘’Konferencën Shkencore për vëllezërit Frashëri’’, mandej në qytet. Edhe në Frashër takojmë shkrimtarë e të njohur. Shkrimtarin e mirënjohur Xhevahir Spahiu, që drejton edhe punimet e konferencës, Kryetarin e Lidhjes së Shkrimtarëve, Zyhdi Moravën e shumë të tjerë. Me ndonjerin kemi vite pa u parë. Veç mallit, na janë shtuar edhe thinjat...

Pas një dite të lodhëshme, por të paharruar në Frashër, jemi kthyer në Përmet. Dielli sapo është fshehur pas vargmaleve perëndimore, që priten si me thikë në Grykën e Këlcyrës, në një shteg sa një vijë dyfeku, aq sa për të kaluar Vjosa. Në Këlcyrë më pret edhe një takim tjetër i shkurtër. Me një tjetër mikun tim. Me të atin e mikut tim Robert Koro, me poetin Xhafer Koro, një libër të të cilit e kam redaktuar unë. Përsëri bisedë poetësh. Por, me gjithë mikpritjen e tij, këtë mbrëmje të ngrohtë maji, do të bujtim diku gjetkë.

Zagushia e ditës ka filluar të freskohet me ajrin e mbrëmjes. Vjosa, ‘’qumështi i qytetarisë përmetare’’, rrjedh me ritmin e saj të zakonshëm. Kënga e saj vërtitet nëpër nota të buta, si belbëzim fëmije. Përmetarët kanë dalë për të shëtitur anës së Vjosës. Po edhe baret dhe lulishtet janë plot me njerëz. Mbrëmja është e tyre. Të bie në sy kultura e njohur përmetare. Askush nuk shqetëson të tjerët. Ndërkaq mjedisi përreth është sa i zakonshëm për Përmetin, aq i lakmuar për qytetet e tjerë. Lulishtet e blerta janë plot me trëndafilë. Të mirëmbajtura për bukuri. Kështu e mbaj mend përherë këtë qytet. Ndërsa i shoh ashtu në lulërinë e tyre të harlisur dhe dehem me bukurinë e tyre, do të doja t’i puthja ato duar të zhubrosura punëtorësh, që i mbajnë aq bukur mjediset përmetare.

Po ne shkrimtarët kemi punët tona. Së bashku me Kristaq Shabanin, me shkrimtarët kosovarë dhe me Agron Shelen, Sinan Vakën, shkrimtarin e njohur gjirokastrit, Petro Dumin, që ka ardhur nga Tirana, ku banon familjarisht. Kalojmë një mbrëmje të gëzuar në një nga lokalet e shumtë të qytetit. Muzika përmetare na mpin lodhjen e ditës së ngarkuar. Dalngadalë Përmetin e zë gjumi nën këngëzimin e ninullës së Vjosës. Ndërsa nata është bërë zot i vendit dhe ne ngrihemi prej tryezës sonë, më kujtohet një këngë





popullore përmetare:’’O Përmet, /o xhenet, / bukë pak/ e ujë det/.



***

Pres me kënaqësi diten e nesërme. E hënë, 26 maj 2008. Koha është planifikuar saktë dhe nuk mund ta shpërdorojmë atë. Aktivitetet ndjekin njera-tjetrën. Vizita e parë është në shkollën e mesme ‘’Sami Frashëri’’ të Përmetit. Drejtori i Arsimit të rrethit, zoti Kujtim Muratllari, drejtori i shkollës, zoti Flamur Dosti, së bashku me mësuesin e kësaj shkolle, shkrimtarin Lumo Kolleshi dhe mësuesit e tjerë të shkollës, na urojnë mirëseardhjen. Na presin thjeshtë e bukur. Mandej drejt e tek nxënësit. Po, para se të shkojmë tek nxënësit, le ta themi dy fjalë për këtë shkollë të njohur. Shkolla ‘’S. Frashëri’’ është një shkollë elitere. Ajo shquhet për rezultate të larta dhe kultivimin e traditës. Rreth 98% e nxënësve që mbarojnë maturën në këtë shkollë, vijojnë shkollat e larta. Një shifër kjo që, jo vetëm nuk lë vend për koment, por që do ta kishte zili në çdo shkollë të Shqipërisë e, pse jo, edhe në botë, kur dihet që shkolla e lartë është me konkurs. Nga dyert e kësaj shkolle kanë dalë shumë krijues dhe veprimtarë shoqërorë, intelektualë të shquar dhe njerëz të nderuar, me të cilët ajo krenohet. Por edhe ata krenohen me shkollën e tyre. Me çerdhen prej nga nisën fluturimin. Përshëndesin me radhë:Kristaq Shabani, Lumo Kolleshi, Kadrush Radogoshi, duke dhuruar edhe librat e tyre. Pastaj nxënësja Sonela Koçollari. Ja, erdhi edhe radha ime. E ndjeja veten të nderuar që ndodhesha aty. I urova me gjithë shpirt për punën dhe për traditën e tyre të mrekullueshme përmetare, një traditë kjo që rrezaton kulturë. Për figurat madhore të vëllezërve Frashëri, por edhe për Odise Paskalin, Laver Bariun, Bardhyl London e të tjerë. Së bashku me tri librat e mi të fundit, i përshëndeta me një poezi timen për Naim Frashërin. Titullohet:’’Cungimi i Naim



Frashërit’’. Vijojnë bisedat shoqërore, fotografitë e rastit...

***

Tani jemi shumë më shumë sesa më parë. Së bashku me nxënësit dhe mësuesit e shkollës së mesme ‘’S. Frashëri’’ dhe të tjerë krijues e dashamërës të letërsisë, të cilët sapo kanë ardhur, nisemi drejt sallës së Bashkisë së qytetit, ku do të zhvillohet Simpoziumi Ndërkombëtar i Letërsisë. Edhe Kryetarin e Bashkisë, Edmond Komnina, e kemi aty. Bile është ai që na uron i parë mirëseardhjen dhe përshëndet simpoziumin. Pas tij përshëndesin nxënësit e shkollës së mesme dhe të huaj. Mbi tridhjetë syresh kanë dërguar përshëndetjet e tyre. Deri edhe nga Meksika, SHBA, Argjentina, Kanadaja. Miku italian Xhovani Rogante përshëndet me dygjuhëshin e tij italisht-shqip. Pjesmarrësit janë të shumtë, por dikush nuk ka mundur të vijë këtë radhë. Izet Çulli, Çerçiz Myftari, Kastriot Hadëri, Dino Çiço. Izeti dhe Kastrioti tashmë janë shpërngulur në Tiranë. Natyrisht ikja e tyre veçse e ka varfëruar sado pak Tepelenën. Ikja e intelektualëve të njohur e bashkë me ta ajo e krijuesve, është një tjetër plagë e qyteteve të vogla. Por Përmetit tashmë i mungon përgjithnjë poeti i tyre i mirënjohur, Lliko Nano. E kujtojmë

me nderim emrin dhe veprën e tij.

Referatin ‘’Për një frymëmarrje ndryshe të letërsisë shqipe’’, e mbajti Kristaq Shabani. Pas tij vijuan kumtesat: ‘’Letërsia në Kosovë’’, nga Kadrush Radogoshi. Kumtesa ime ishte: ‘’Letërsia në emigracion dhe probleme të saj’’, Agron Shele:’’Për antologjinë poetike të Pegasit’’, 2008’’, Sinan Vaka:’’Për antologjinë shqipe të poetëve italianë’’, lexohet kumtesa: ‘’Letërsia moderne’’ e dr. Nehat Sopaj (FYROM), mandej ajo e magistër Anton Gonçaj: ‘’Letërisa shqipe në Malin e Zi e probleme të saj’’. Lumo Kolleshi mban kumtesën: ‘’Rishikimi i autorëve të letërsisë në ndihmesë të maturës shtetërore’’. Për të përfunduar me ‘’Konkludime letrare’’ të Petro Dudit. E vërteta është se autorët kishin bërë më të mirën e tyre, kumtesat ishin të gjitha problemore dhe kishin një kendvështrim bashkëkohor për letërsinë. Edhe diçka personale. Veç çmimit të parë që m’u dha për librin me tregime satiro-humoristike: ‘’Dino Buzzati ndalohet në doganë’’, m’u komunikua edhe pranimi im si Antar i Lidhjes sw Poetwve Bashkohorw, pranim, i cili ishte bërë pak kohë më parë nga Lidhja e Poetwve Bashkohorw. E prita thjesht si një nderim që më bëhet mua dhe krijimtarisë time. Isha pranuar së bashku me Kryetarin e Lidhjes së Shkrimtarëve të Kosovës, zotin Kadrush Radogoshi, një shkrimtar



i njohur dhe me personalitet në Kosovë.

Mbyllja e Simpoziumit bëhet me ndarjen e çmimeve vjetore: “Pegasi, 2008’’.



***

Por asgjë nuk ka mbaruar. Bile jemi në ‘’pikun ‘’e punës. Shkrimtarët dhe pjesmarrësit e tjerë nisen drejt Qendrës Kulturore, për ekspozitën e librit. Ekspozita ndodhet në një mjedis të jashtëm, të dukshëm. Dhe tituj librash. Shumë tituj. Kjo tregon se shkrimtarët punojnë, krijojnë vlera. Natyrisht, jo gjithshka që shkruhet është vlerë. Por edhe vlerat evidentohen midis këtyre titujve të shumtë. Edhe vizitorët e ekspozitës janë aty. Ajo do të rrijë e hapur gjithë mbrëmjen. Përmetarët e duan librin. Ata i janë kthyer leximit, megjithë problemet e tyre. Vërtet niveli i jetesës është ende i ulët, ka papunësi të ndjeshme dhe pagat janë të ulëta. Por, gjithsesi, kulturës nuk i ndahen. Përmeti rrezaton një kulturë të përgjithshme të admirueshme. Këtë kulturë e shpërfaqi edhe në interesimin për librit. Ky rast fatlum më dha edhe mua mundësinë të ekspozoja punën e shkrimtarëve emigrantë në Greqi, disa prej të cilëve sjellin vlera të pamohueshme në letërsinë shqipe. Më cilësorët njiheshin mirë edhe në Përmet. Edhe vizitorët, edhe shkrimtarët pjesëmarrës, shfaqën interes të veçantë për vlerat e shkrimtarëve shqiptarë, emigrantë në Greqi. Më duhet të them edhe një të vërtetë tjetër, që e pashë me sytë e mi. Shkrimtarët e ‘’Pegasit’’, ishin shumë të lidhur me njwri-tjetrin. Ndihmonin, duke ofruar secili ndihmesën e vet. Me ndërgjegje. Me modesti. Pa lulka e mburrka për veten e tyre.



***

Dreka e vonët, nuk është veçse një stacion shlodhjeje. Si në stacionet e autobuzëve, ku pret autobuzin tjetër. Dhe ‘’autobuzi’’ tjetër, vjen paspak. Është diskutimi i librave të poetit përmetar, Agron Shele, të atij djali të papërtuar dhe të talentuar, që, së bashku me Kristaq Shabanin, ‘’nuk u zunë këmbët dhe’’ ato ditë. Bënë vërtet një punë të admirueshme. Po edhe të tjerët nuk mbetën larg tyre. Do të dëshiroja t’i falënderoja



sinqerisht për aq sa bënë, të gjithë.

***

Përmetin e mbulon tisi i butë i mbrëmjes. Njerzit kanë dalë sërish lulishteve dhe buzë Vjosës. Mbrëmja është e qetë, si vështrim poeti. Diku larg, një magnetofon sjell fare pranë notat magjike të klarinetës së Laver Bariut. ‘’Ditët e Naimit’’, sapo e kanë ulur siparin.

Për të filluar përgatitjet për vitin tjetër. Shkrimtarët, të ngarkuar rëndshëm me çanta me libra, si dikur Dhaskal Todhri, nisin të largohen, duke bluar me mend mbresat e këtyre ditëve të veçanta.

Edhe mua më duhet të marr rrugën e kthimit për në Patra. Ndahem prej miqve të mi të letrave dhe nis udhëtimin e vonë të natës.



Për t’u rikthyer sërrish në rastin më të parë.



Gjirokastër - Përmet,



24, 25, 26 maj 2008


E Hene, 09 Qershor 2008

Jam shumë i nderuar që kjo INTERVISTË "NDRYSHE" imja, po tërheq vëmendjen e studiuesve, specialistëve , pasionantëve të letërsisë dhe po prezantohet gjerë. Kjo falë edhe kontributit të FORUMIT KOMBËTAR SHQIPTAR, nga i cili "kopjojnë" intervistën dhe e propagandojnë. Kjo tregon para së gjithash se "po fryn një erë e re konceptimi" në Letersinë shqiptare, po tregohet katërcipërisht ecuria e saj dhe konkurrimi jo vetem evropian, por edhe në rang botëror, ku ne krijuesit shqiptarë tregojmë vetveten dhe se dimë të shkruajmë bukur. Zërat se Letersia shqiptare nuk mund ta konkurrojë letersinë evropiane është thjesht apo rrjedhojë mungesw informacioni, apo keqdashje. Ky antideduksion logjik vjen edhe nga njerëz të letrave që, shpesh herë edhe lajthitin, pasi nuk e kanë ndjekur progresivitetin letrar shqiptar, duke u mbyllur në vetvete dhe duke u pëlqyer mendja e tyre apo "koka e tyre", që ndoshta në korelacion me zhvillimin e tanishëm të letërsisë, është shumë e vjetër dhe nuk është në gjendje të "ballafaqojë" e të nxjerrë përfundime. Disa të tjerë mendojnë se vetëm në "metropol" bëhet letërsi. Ky është mendim anakronik, pasi po t'u referohesh rasteve të shumtë të gjenialiteteve. Ata nuk rrjedhin nga metropolet... Ka pastaj shumë letrarucë, të cilët shkojnë në kryeqytet dhe mendojnë se i shpëtuan "provincializmit".

Ju lutem në rreshtin e fundit Kë të lexohet Ky; pas pikës fillohet me A të madhe.(Ata)

Qe te kuptosh vertet dashurine, duhet te jesh Dante e prane te kesh beatriçen.

Beatriqja kush na çenka zjarr qe te knaq shpirt apo te djege ne zemer ?