Antologji Poetike Korsi e Hapur 1 viti 2008

Alejandra Craules Breton, Meksikë

Instruktimet e Kryeëngjëllit

Kap shpatën me dorën e majtë…

Tre herë një respekt,

në prezencë të Jezu Krishtit;

pret qiellin me të

nga Lindja në Perëndim

dhe dëbon djajtë.

Nga Perëndimi në Lindje

Qielli mbyllet sërish

që të mos kthehet më ,

në një të keqe,…

Qasje pranë zemrës.

Falu, Zot, për ne!

Fute shpatën brenda

Përherë është e nevojshme

ta kapësh me dorën e majtë shpatën

që të jesh në gjendje

të bësh kryqin me të djathtën

dhe të luftosh në emër të Zotit djajtë.

Beniamin Yozon, SHBA

Koha e shenjtë

Në reflektimet perëndimore të...

qepallat takohen butësisht,

shpirtin lotët përkëdhelin,

duke u rrokullisur

dhe zhduken në rrugët

e kristalta të memories.

Koha e Dhimbje së ëmbël,

Koha e Dashurisë

që disa e dëshirojnë,

ku dëshira qëndron e pashpresë,

lulet e lulëzuara zbukurojnë

puthjet e saj,

kënga e muzës në zërin e saj.

O kohë e pabotë, e këndshme...

Koha e shpirtit të poetit

.... dhe ngjitet në lot,

për të gjetur mëshirë

në yjet e ndritshëm.

O kohë e shenjtë,

kohë e faljes së mbrëmjes.!

Baek Han-yi Kore

Poetët e vjetër, kurrë s'vdesin

Poetët e vjetër, kurrë s'vdesin...

Po,o njeri, kurrë nuk vdesin!

Ata vetëm përjetësohen,

po aq përjetësisht,

sa drita e hënës së Koresë.

Madje,

drita kurrë nuk është parë,

një natë pas nate.

Hëna na mbajti ne gjithkund.

Le të themi se, njerëzit në botë,

pse kanë qenë dritë

dhe një...

dhe lajmëron gjallimin.

Maurus Young, Francë

Një peshk në meditim

I shtrirë në një fushë me bar

pasdite

Qielli i pranverës së hershme

duket i pastër dhe blu, si oqean.

Mbi kokën time

fluturon një aeroplan

dhe që përsëlargu

me bishtin e një zinxhiri reje,

duket sikur një varkë

tek lundron në detin e gjerë,

e ndjekur nga valët

me kreshtat e bardha.

Një avion tjetër

po vjen ngadalas lart,

i trazuar nga valët e gjata,

duke u fshehur

në barishtet e detit,...

Si një peshk në meditim,

në fund të detit gjendem .

Your poem translated in Albanian:
FRANCISCO AZUELA"

MAYAR I

Jam hapësira që shkon e pazbuluar,

Ujëvara pa lartësi,
Miti pa zë
në një rrugë pa dhe…
Jam ai, që s’njeh qetësinë,
në këtë rrugë të krijimit tim
lodhja dhe mbirja
e së cilës përfundon në ringjallje
dhe sot vjen për të ikur përsëri.
Ekziston një vend që s’mund ta arrij,
çdo gjë që është jashtë meje

dhe pa lënë hije,

Drita zhduket para kohe.

E përktheu në shqip nga anlishtja: Dritan Kardhashi

Leta Kucohera

[b]ΛΕΤΑ ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑ[/b]

KOHA E PËRJETSHME

ΑΪΔΙΟΣ ΧΡΟΝΟΣ

ETERNAL TIME

IL TEMPO ETERNO

POEZI

ΠΟΙΗΣΗ

POEMS

POESIA
[b] [/b]

[b] [/b]

[b] [/b]

[b] [/b]

[b] [/b]

[b] [/b]

[b] “Marin Barleti, 2009[/b]

Leta Kucohera

ΛΕΤΑ ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑ[b][/b]

«KOHË E PËRJETSHME”

ΑΪΔΙΟΣ ΧΡΟΝΟΣ

ETERNAL TIME

“IL TEMPO ETERNO”

[i] POEZI, ΠΟΙΗΣΗ, POEMS, POESIA[/i]

[b] [/b]

Redaktor letrar dhe përkujdesje: Kristaq F. Shabani I.W.A, W.P.S

Recesent: Agron Shele W.P.S

Përkthyen , shqipëruan nga greqishtja: Kosta Gaxhoni, filolog, përkthyes,

Kristaq F. Shabani

Përkthime në italisht: Govanni Campsi dhe Aleksandra (Majlinda) Shabani W.P.S

Përkthyes në anglisht: Dritan Kardhashi W.P.S

Kopertina: Inga Ilsen, Leta Kucohera

Μετάφραση από ελληνικά: Kosta Gaxhoni, Kristaq F. Shabani

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΟΜΒΡΟΣ

ISBN 960-72-81-10-1

Copyright, Leta Kucohera, 2009

Libri botohet në kujdesin e Lidhjes së Krijuesve “PEGASI” Albania, në kuadrin e rubrikës “ POEZIA BASHKËKOHORE”

Shtypur në Shtypshkronjën e Shtëpisë Botuese “Marin Barleti “ Tiranë

Telefon ++35542240106

Leta Koucohera

Μπουμπουλίνας 59, Χαϊδάρι 124 62

Τηλ ++302105811 183

Athina, Greece

Një poezi ”fluturuese, befasuese, diagramë poetike dhe figurative”

Një prurje inteligjente në shqip

Prurja e përmbledhjes poetike “Kohë e përjetshme” e poetes, arkitektes, piktores, dramaturges greke, Leta Kucohera, është një ardhje e rastësishme, por e motivuar, prurje e denjë në fushën poetike. Kjo sjellje është e qëllimshme për t’u njohur ndjenjësisht me poezinë me nota realiste, surealiste, futuriste, shpërthyese, vendosëse në provë në kuadraturën e gjimnastikës mendore. Një arkitekturim i librit të saj me një arkitekturë poetike shumë organike dhe shembëlltyrë e ideve inteligjente në fushën poetike.

Pra, plani kompozicional i vëllimit ka origjinalitet, është spikatës dhe udhërrëfen të rinjtë, sesi mund të krijohet lidhësi substrati, lidhësi e harmoni protagonistësh…

Autorja, me aftësinë e saj precipituese, krijon ëmbël, procedon po ëmbël, fanitet në skaje, në udhëkryqe, në burime, në ikona, figurim ikonore, e kudondodhur në reliev, sa në mal e sa në fushë, në linjë diejsh të argjëndtë.

Përmbledhja ka një dinamikë të tillë, ku pentagramet nuk presin të notatojnë, por janë notat, numrat, gërmat që bashkohen dhe frymënxjerrin e frymëmarrim. Ka përçapje të guxuara të letërsisë numerike si dhe fluturime figurative pindarike, të cilat janë të studiuara dhe tërheqëse të intuitetit.

Vetë përmbledhja, që paraqesim, flet për një zotërim të jashtëzakonshëm të fjalësit të thjeshtë, por mënyra paraqitëse është me të panjohura që faniten, ua kupton dinamikën, por pëson ngrëç në shpjegim individual.

Konstrukti poetik, ndërtim anatomik i ndjenjës (konstruktit vjershëror), lidhësi si në prozë, si një subjekt që ka një kompozim tepër interesant. Në pamje si diçka jo lidhëse, por një lidhësi e paramenduar, e konceptuar bukur si lidhje. Përsiatje dinamike, të cilat gjallojnë dhe trondisin, zjarrmojnë dhe bindin, ndërtimëshmëri të menduara që në projektim, por edhe edhe që shfaq syrin e bukur përnjëherësh, duke shkaktuar ilaritet dhe lëvizje mendore. Pra, duke u nisur e impulsuar nga profesioni i poetes Kucohera, arkitekturë, ajo të befason me gjetjet dhe ulje - ngritjet dallgëzuese, pa të përgatitur, pa të dhënë sinjale se diçka e beftë do të arrijë… Leta Kucohera ka një aftësi, që rrallë herë mund ta ndeshësh te të tjerët krijues. Ajo krijon simbioza dinamike midis skicimit dhe poezisë duke e shkrirë atë në një organizëm që flet lirshëm, fshehtë dhe figurshëm, lëvizjet grafike të saj, të ndalura diku në poezi, tejvazhdojnë në skicim ose anasjelltas… Këtu kemi të bëjmë me një art që shpreh shumë, por që kërkon natyrisht aftësi në disa drejtime për të bërë zbulimin e dëshiruar ose për të marrë variantin e “testit Kucohera”. Duke patur një natyrë në poezi ”fluturuese, befasuese, diagramë poetike dhe figurative ajo substratin e saj poetik e ndërton guximshëm dhe esenca apo thelbi që përbën këtë poezi është se në një “copëzë, mund të këndosh një këngë, apo shumë këngë , dhe më vonë kupton se ke të bësh me një një uverturë apo një koncertim meditativ, mbushur plot me cicërima që rrezatojnë dhe tinguj melodikë të të gjithë mjeteve muzikorë.

Një pentagram pra i plotuar.

“Diçka ka mbetur dhe për ne të tjerët për të lëruar” shprehej një poet.

Të përshtypëzon vëllimi me karakterin e vet ilustrativ, piktura këto, që leksioniojnë për një thelb, racionalitet, lulëzim individualiteti edhe në këtë fushë ku rend Kucohera…

Poetja është anëtare e Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve Ndërkombëtarë I.W.A, duke treguar se cilësorja, domosdo dhe natyrisht, grupohet në përfaqësime dinjitoze.

Duke publikuar këtë përmbledhje poetike ne guxojmë të japim kontribut në shkëmbimin universal të vlerave që krijohen nga poetika e sotme moderne.

Kristaq F. Shabani I.W.A, W.P.S

President i Lidhjes së Krijuesve “PEGASI” dhe Lidhjes Ndërkombëtare të Poetëve, Shkrimtarëve dhe Artistëve “PEGASI” ALBANIA

Gjirokastër, qershor 2009

4 Prill 2009 në Butrint (SARANDË)

Leta Kucohera dhe disa nga poetët pjesëmarrës në Simpoziumin poetik “MUZA POETIKE –PEGASI 2009”

A”flying, surprising, figurative and poetical diagram” poetry

An intelligent bringing in Albanian

Bringing of the poetic summary “Eternal time” of the Greek poetess, architect, painter, Leta Kucohera is a coincidental approach, but motivated, a worthy bringing in the field of poetry. This bringing is intentional to be sensually acquainted with poetry through realistic, surrealistic, futuristic notes which are put to trial in the quadrature of mental gymnastics. A construction of her book with a poetic architecture and an image of the intelligent ideas in the field of poetry. Thus the compositional plan of the volume contains originality, it is prominent and guides the youth as how this conjunction of substrate, the harmony of protagonists can be created…

The author with her precipitant ability creates sweetly, proceeds sweetly haunts in the corners, in crossways, in springs, in icons, iconic figure, present everywhere in relief, in the mountain and in the field, in the line of the silver suns.

The summary contains such a dynamics, where the pentagrams do not wait to note, but it is the notes, numbers, letters, which mix together and breathe. There are daring attempts of the numerical literature and Pindaric figurative flying, which are well studied and attractive to intuits.

The summary we represent speaks for an extraordinary mastering of the simple word, but the way of representation is with the unknown that haunt, the dynamics is understood but one fails in the individual explanation.

The poetic construct, an anatomic construction of feeling (versifier construct), a connection in prose and plot having a very interesting composition. In appearance it looks as something not bound, but a preconsidered arrangement, sketched beautifully as a bond. Dynamic musings, which vivify and shock, which enflame and convince, well thought construction since in projecting, which shows the beautiful eye at once by causing hilarity and movement of mind. Thus starting and from the profession of the poetess Kucohera, architecture, she surprises you with the findings and undulations, without preparing you, without signaling that something astounding comes … Leta Kucohera possesses and ability which can rarely be met in other authors. She creates dynamical symbioses between sketching and poetry by melting it in one organism which speaks freely, hidden and figuratively, her graphic movements stop somewhere in poetry, move further in sketching or vice – versa…Here we have to do with an art that expresses a lot, but that seeks abilities in many directions to make the desired discovery or to take the variant of “Kucohera test”. By possessing a nature in flying, shocking poetry, poetic and figurative diagram she builds her poetic substrate daringly and the essence that constitutes this poem is that in a “small piece, you can sing a song, or more songs, and later you understand that you have to do with an overture or a meditative concert, filled with chirps that radiate melodies of all the musical instruments.

Thus a complete pentagram.

“Something remains for us to plow” a poet states.

The volume with its illustrating character, pictures that lecture for an essence, rationality, a flourishing individuality in this field where Kucohera flows by, impresses you.

The poetess is a member of the International Writers Association I.W.A., showing that the qualitative necessarily is grouped among worthy representations.

By publishing this summary we dare to give a contribution in the Universal Exchange of Values created by the modern poetry.

Kristaq F. Shabani I. W.A, W.P. S

President of the Authors’ Association “PEGASI” and the International Association of Poets, Writers and Artists «PEGASI” ALBANIA

Gjirokastër, June 2009

Note critiche La poesia di Leta Koutsochera e’ costeliata di fresche perle di rugiada, nutrite da immagini campestri che catturano l’attenzione del lettore. Ad esse si collocano le immagini csmiche che rappresentano l’ascesa spirituale dell’artista, coronandone di

miriadi di stele la esemplificazione delle umane cose. La grandezza storica della patria cui appariene, unita alla conoscenza, rendono ancora piu’ affascinanti I versi che compongono le sue liriche, da ciu affiora un tenue sentimento di solitudine, costituito da “silenti conversazione”. Ad arrichire le immagini della natura indubbiamente, contribuisce, in gran parte, la localita’ in cui l’autrice vive e cio;e heidari che si trova nelle adiacenze di Atene.

Che da dire anche che Leta Koutsochera e’ una poliglota e, oltre alla propia lingua madre, conocse l’inglese, il francese, l’italiano e sopratutto il Tedesco. In Germania, infati, Leta Koutsochera ha frequentato l’Accademia delle Belle arti di Stoccarda e quindi ha avuto modo di entrare in contatto con membri di diverse comunita’ straniere, oltre ai tedeschi. Oltre a conseguire, dungue,un’ottima maturazione poli-culturale, ella ha avuto modo di perfezionare l’arte scultorea e piu’ tardi, nella sua madrepatria quella di disegno e pittura, raggiungendo livelli straordinariamente elevate. I colori vivi e le immagini nitidi delle sue opere pittoriche ne sono una prova alquanto inconfutabile. Il completamento artistico di Leta Koutsochera fa sic he ella si colloca in un contesto di autori conteporanei europei di prima categoria, come Franca Moraglio (Italia) o Carmelina Seoane Diaz (Spagna). Ella sapra’ ancora sbalordirci con le sue opera siano esse scultoree, pittoriche o di qualsiasi opera siano esse scultore, pittoriche o di qualsiasi altro genere.

Renza Agnelli

*

Nota kritike

Nga Renza Agrelli

Poezia e Leta Kucoherës është konstelacionuar me më të freskëtat perla të njoma të ushqyera nga imazhe fushore natyrore që tërheqin vëmendjen e lexuesit. Dhe atyre u renditen imazhet kozmike që përfaqësojnë ngjitje shpirtërore të artistit, duke u kurorëzuar me pafundësi yjesh me ilustrime me shembuj të çështjeve njerëzore. Madhështia historike e atdheut të cilit i përket, e bashkuar me njohjen, i bëjnë akoma edhe më të magjepsur vargjet që krijojnë lirikat e saj, nga të cilat lulëzon në sipërfaqe një ndjenjë zalie vetmie krijuar nga bashkëbisedime të heshtura. Duke u pasuruar me imazhe të natyrës, sigurisht kontribuon në pjesën më të madhe, në sfondin në të cilin autorja jeton dhe gjithashtu Heidari që gjendet në fqinjët e Athinës. Gjithashtu duhet thënë se Leta Kucohera është një poliglote dhe përveç gjuhës së nënës së nënës së saj njeh anglisht, frëngjisht, italisht dhe mbi të gjitha gjermanisht. Në Gjermani në fakt Leta Kucohera ka frekuentuar Akademinë e Arteve të Bukura të Stokardës dhe kështu ka patur mundësi për të hyrë në kontakt me anëtarë të komuniteteve të ndryshme të huaja, përveç atyre gjermane. Përveçse të pasuarit, megjithëse me një pjekuri të shkëlqyer shumëkulturore ajo ka pasur mundësi për të perfeksionuar artin skulpturor e më vonë në vendin e saj mëmë, atë tw dizenjimit dhe pikturës duke iu shtuar niveleve të jashtëzakonshme e të ngritura. Ngjyrat e gjalla dhe imazhet e mprehta të veprave të tyre piktoreske shërbejnë si një provë aspak e pakundërshtueshme. Plotësimi artistik i Leta Kucoherës bëhet që ajo të pozicionohet në një kontekst të autorëve bashkëkohorë europianë të kategorisë së parë si Franca Moraglio (Itali) apo Carmelina Seoane Diaz (Spanjë). Ajo do të dijë tashmë të mahnisë me veprat e saj që munden të jetë skulptore, piktoreske ose të çfarëdo lloj gjinie tjetër.

Përktheu nga italishtja: Aleksandra (Majlinda) Shabani

*

Γράφει η Renza Agneli

Μετάφραση από τα Ιταλικά

Σωτήρη Ν. Κωστόπουλου

Η ποίηση της Λέτα Κουτσοχέρα είναι στολισμένη με φρέσκες μαργαριταρένιες σταγόνες δροσιάς, θρεμμένες με εικόνες της υπαίθρου, που συνκεντρώνουν την προσοχή του αναγνώστη. Σ’αυτές τοποθεντούνται κοσμικές εικόνες που εκφράζουν το πνευματικό μεγαλείο της Καλλιτέχνιδας, στεφανώνοντας με αμέτρητα αστέρια την πραγματική διάσταση των ανθρώπινων πραγμάτων. Το Ιστορικό μέγεθος της πατρίδας στην οποία ανήκει, μαζί με την γνώση, φέρνουν στην επιφάνεια ένα λεπτό συναίσθημα μοναξιάς, φτιαγμένο από «σιωπηλές συζητήσεις».

Στον εμπλουτισμό των εικόνων της φύσης, δίχως αμφιβολία, παίζει ρόλο σε μεγάλο βαθμό και ο τόπος στον οποίο ζεί, στα περίχωρα της Αθήνας.

Πρέπει να αναφερθεί ότι η Λέτα Κουτσοχέρα έχει μεταφραστεί σε πολλές ξένες γλώσες, όπως Αγγλικά, Γαλλικά, Ιταλικά, Γερμανικά κ.λπ. Φοίτησε στην Ακαδημία Καλών Τεχνών στην Στουγάρδη στην Γερμανία κι επομένως είχε την δυνατότητα να έλθει σε έπαφή με μέλη διαφόρων ξένων κοινοτήτων και πέραν των Γερμανικών. Εκτός του ότι κατάφερε να έχει μια πολυπολιτισμικκή εμπειρία η Λέτα Κουτσοχέρα κατάφερε να τελειοποιήσει τις ικανότητές της στην γλυπτική και στην πατρίδα της, εκείνης του σχεδίου και της ζωγραφικής, φθάνοντας σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα. Τα ζωντανά χρώματα και οι καθαρές εικόνες των έργων της ζωγραφικής της αποτελούν αναμφισβήτητη απόδειξη. Η καλλιτεχνική ολοκλήρωσή της, τοποθετεί την Λέτα Κουτσοχέρα σε μία οικογένεια σύγχρονων Καλλιτεχνών πρώτης κατηγορίας, όπως αυτή της Franca Moraglio Giungurta (Ιταλία) και της Carmelina Seoane Dias (Ισπανία).

“Oΰτω δη έγωγέ φήμι ‘Ερωτα θεών και πρεσβύτατον καί τιμιώτατον καί κυριώτατον είναι είς άρετňς καί εύδαιμονίας κτήσιν άνθρώποις, καί ζώσι καί τελευτήσασιν».

Πλάτων

ΣΥΜΠΟΣΙΟΝ 180 β

(« Έτσι λοιπόν νομίζω ότι ο Έρωτας είναι ο αρχαιότερος κι ο απουδαιότερος κι ο σημαντικότερος για την απόκτηση αρετής και ευτυχίας από τους ανθρώπους και όσο ζουν και αφού πεθάνουν»).

(“ Kështu pra kujtoj se dashuria është më e vjetër dhe më e rëndësishme për pronësimin të virtytit edhe lumturisë nga njerëzit që dhe sa rrojnë edhe pas vdekjes së tyre”).

Para thënies

Mos më pyet

kur u linda,

ose sa vjeç jam.

Jetova shumë ditë

që kishin mijëra orë.

Orët e thella që kam jetuar

që kishin mijëra ditë.

Dashuria,

nuk matet dashuria.

Pritja,

nuk matet pritja.

E milionave vjetëve

unë mund të jem.

Për këtë

mos e mat vitin

me veprime matematike,

nga rrudhat

dhe datat.

ΠΡΟΟΙΜΙΟΝ

Μη με ρωτάς

πότε γεννήθηκα
ή πόσων χρονών είμαι.
Έζησα μέρες πολλές
που είχαν χιλιάδες ώρες.
Ώρες βαθύτατες έζησα
που είχαν χιλιάδες μέρες.
Η αγάπη,
δε μετριέται αγάπη.
Η αναμονή,
δε μετριέται η αναμονή.
Εκατομμυρίων χρονών
εγώ μπορεί να είμαι.
Γι’ αυτό μη σταθμίζεις τον χρόνο
με μαθηματικές πράξεις,
ρυτίδες
και ημερομηνίες.

Simfonia e gjërave

Zëri i parë

Rrënjë

Kur unë nuk jam,
kur kam ikur,
nga trupi im
ndodhem në brendësi
të një kishe të lashtë
Apollonit
dhe, herë tjetër, të Dhionisit.

Συμφωνία Πραγμάτων

ΦΩΝΗ ΠΡΩΤΗ

Ρίζες
Όταν εγώ δεν είμαι
Όταν έχω φύγει
Από το σώμα μου
Βρίσκομαι στα σπλάχνα
Ενός αρχαίου ναού
Του Απόλλωνα
Και άλλοτε του Διονύσου.

*Rrënjë

Zero bëhem,

nuk ekzistojnë dimensione,

Unë nuk ekzistoj

Pa emër

po futem

në një zero të madhe

dhe kujtohem

brenda në mijëra ekzistenca

mijëra emra

dhe marr frymë

me rrënjët e fjalëve

duke dhënë thimjama

në ëndërr

me dy hënëza të plota

edhe dritësimin e yjeve.

Ρίζες

Εκμηδενίζομαι
Δεν υπάρχουν διαστάσεις
Δεν υπάρχω εγώ
Χωρίς όνομα
Εισχωρώ σ’ένα τεράστιο μηδέν
Και αναμιμνήσκομαι
Μεσ’ από χιλιάδες υπάρξεις
Χιλιάδες ονόματα
Και αναπνέω
Με τις ρίζες των λέξεων
Προσφέροντας θυμιάματα
Στ’ όνειρο
Με τις δυο πανσέληνους
Και τις φωταύγειες των άστρων.

Rrënjë

Dhe rritje
nëpërmjet burimeve
të flakës të sakrificave
dhe po jetoj
dhe dal në rrugë
dhe u tregoj kalimtarëve
si lartësoheshin dikur qiparizët
dhe si ngjiteshin me kryelartësi
nëpërmjet
pllajave të kodrave
dhe nga kalimet e epokave
dhe si lulëzonin,
pa frikë
çdo shtator lule bukurie
Në kënaqësi s’i i lejoja
Mbi pllakën e gurtë
që e ndriçonte plotësisht dielli
që pëllëmba ime të ngrohet.

Ρίζες

Και αναθρώσκω

Μεσ’από εστίες θυσιαστηρίων

Και αναζώ

Και βγαίνω στο δρόμο

Και αναδιηγούμαι στους περαστικούς

Πώς ψήλωναν κάποτε τα κυπαρίσσια

Και πώς ανέβαιναν υπερήφανα

Μες’ από τις πλαγιές των λόφων

Κι από των εποχών τα περάσματα

Και πώς άνθιζαν

Χωρίς φόβο

Κάθε Σεμπτέβρη τα κυκλάμινα

Ηδονικά πώς άφηνα

Πάνω στην προσήλια πέτρα

Την παλάμη μου να ζεσταθεί.